Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση

Η πνευμονική ίνωση είναι μια σχετικά σπάνια πάθηση που αφορά τον πνευμονικό ιστό. Είναι η συνηθέστερη μιας ομάδας παθήσεων που λέγονται διάμεσες πνευμονοπάθειες και έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Σ αυτήν οι κυψελίδες του πνεύμονα χάνουν τη φυσιολογική μαλακή τους υφή, γίνονται πιο σκληρές και λιγότερο ευένδοτες, όπως όταν αναπτύσσεται ουλώδης ιστός. Έτσι οι πνεύμονες διατείνονται κάπως δυσκολότερα κατά την εισπνοή και δεν είναι τόσο ευχερής η ανταλλαγή των αερίων και κυρίως η πρόσληψη του οξυγόνου.

Συνέπεια των προηγούμενων είναι η εμφάνιση συμπτωμάτων όπως ο βήχας, η δύσπνοια κυρίως στη φυσική δραστηριότητα (εύκολο λαχάνιασμα, η αίσθηση ότι ο αέρας που εισπνέουμε δεν μας φτάνει) και η εύκολη κόπωση. Η αιτιολογία της νόσου είναι άγνωστη, γι αυτό και λέγεται ιδιοπαθής. Είναι συχνότερη σε άνδρες και καπνιστές. Μπορεί ακόμη να προσβάλλει περισσότερα άτομα της ίδιας οικογένειας (οικογενής μορφή). Συχνά όμως ανευρίσκεται και μια δευτεροπαθής μορφή της νόσου, σε άτομα με κάποια ρευματολογική πάθηση (σκληρόδερμα, ρευματοειδής αρθρίτιδα κλπ.).

Στην ακρόαση των πνευμόνων ανευρίσκονται χαρακτηριστικοί ήχοι (σαν velcro) που οδηγούν σε περαιτέρω διερεύνηση με αξονική τομογραφία. Με την εξέταση αυτή τίθεται η διάγνωση της νόσου. Μπορεί να χρειαστούν και περαιτέρω εξετάσεις (βρογχοσκόπηση, βιοψία, εξετάσεις αίματος).

Η πορεία της νόσου είναι εξελικτική, με σταδιακή ελάττωση των αναπνευστικών εφεδρειών και, στα προχωρημένα στάδια, με ανάγκη για λήψη συμπληρωματικού οξυγόνου. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει αγωγή που να θεραπεύει την πάθηση. Υπάρχουν όμως δύο τουλάχιστον φάρμακα που επιβραδύνουν την πορεία της νόσου και επιμηκύνουν σημαντικά την επιβίωση. Η έγκαιρη ανίχνευση της πάθησης και η έναρξη θεραπείας οδηγεί σε βελτιωμένη πρόγνωση.

Οφέλη από τη συστηματική άσκηση

Όλοι ξέρουμε πως η άσκηση βοηθά στην καλύτερη σωματική, ψυχική και πνευματική κατάσταση μας. Συχνά, όμως, η διάγνωση της πνευμονικής ίνωσης οδηγεί στην αποφυγή της σωματικής δραστηριότητας. Έτσι η φυσική κατάσταση του ατόμου χειροτερεύει, ενώ η νόσος πιθανόν είναι ακόμη σε αρχικό στάδιο.

Η ολιστική αντιμετώπιση αυτών των νοσημάτων περιλαμβάνει οπωσδήποτε και την άσκηση. Είτε με την απλή μορφή της καθημερινής κίνησης και δραστηριότητας ανάλογα με τις δυνάμεις και τις αντοχές του καθένα, είτε με ένα δομημένο πρόγραμμα άσκησης, όπως αυτό αναλύεται στα βίντεο και τα φυλλάδια που τα συνοδεύουν.

Το πρόγραμμα έχει καταρτιστεί από εργοφυσιολόγους που ασχολούνται αρκετά χρόνια με την πνευμονική αποκατάσταση σε άτομα με πνευμονική ίνωση και άλλες διάμεσες πνευμονοπάθειες*.

Οι ασκήσεις αυτές περιλαμβάνουν τεχνικές αναπνοής, μυϊκή ενδυνάμωση των άκρων και του κορμού και ασκήσεις για βελτίωση της αερόβιας ικανότητας (βελτίωση της αντοχής). Επίσης παρουσιάζονται διατάσεις, που είναι σημαντικό να εκτελούνται είτε στο τέλος της άσκησης, είτε αυτόνομα.

Το σημαντικό είναι να μπει η άσκηση στην καθημερινότητα σας. Ξεκινήστε ήπια αλλά συστηματικά και με συνέπεια. Το κέρδος σας θα είναι μεγάλο.

 

Α. Μαρκοπούλου, Πνευμονολόγος

Γενικές οδηγίες πριν την έναρξη της άσκησης

Το πρόγραμμα των ασκήσεων που θα παρακολουθήσετε απευθύνεται σε άτομα που πάσχουν από διάμεσες πνευμονοπάθειες (και ειδικά πνευμονική  ίνωση). Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται κυρίως σε άτομα με χαμηλή φυσική κατάσταση και δεν μπορεί να αντικαταστήσει ένα πρόγραμμα άσκησης στο πλαίσιο της πνευμονικής αποκατάστασης.

Πρέπει να έχετε τη σύμφωνη γνώμη του ιατρού τους πριν τη συμμετοχή σας στην άσκηση.

Σας παρακαλούμε να παρακολουθήσετε το VIDEO με τις γενικές οδηγίες πριν την έναρξη του προγράμματος άσκησης.

Εάν αισθάνεστε οποιαδήποτε αδιαθεσία, μην ξεκινήσετε το πρόγραμμα άσκησης. Εάν αισθάνεστε δυσφορία ή έντονη δύσπνοια, διακόψτε  την άσκηση και ενημερώστε τον ιατρό σας.

Να θυμάστε

  • Για βέλτιστα οφέλη, θα ήταν καλό να απευθυνθείτε σε έναν εργοφυσιολόγο ή ειδικό επιστήμονα άσκησης, με ειδίκευση στην άσκηση ατόμων με χρόνιες παθήσεις.
  • Η συμμετοχή σας σε πρόγραμμα άσκησης προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη του ιατρού σας. Η άσκηση είναι ευεργετική όταν εκτελείται συστηματικά και τακτικά.

Τι θα χρειαστεί να έχετε μαζί σας, για να συμμετέχετε στο πρόγραμμα άσκησης

  • ένα οξύμετρο,
  • 2 μικρά αλτηράκια (1 kg) ή 2 μπουκαλάκια νερού
  • μία σταθερή καρέκλα
  • μία πετσέτα ή ένα σκουπόξυλο
  • ένα μπουκάλι/ποτήρι νερού για ενυδάτωση.
Ενδεικτικές ασκήσεις
Παρακολουθήστε στα παρακάτω video κάποιες ενδεικτικές ασκήσεις, που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι σας και αφορούν στη βελτίωση  της φυσικής σας κατάστασης.
Εναλλακτικά μπορείτε να κατεβάσετε τα αντίστοιχα έντυπα.
Αναπνευστικές ασκήσεις

Ασκήσεις για βελτίωση της αερόβιας ικανότητας
ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ
Ασκήσεις για βελτίωση της αερόβιας ικανότητας σε καθιστή θέση

ΓΙΑ ΠΙΟ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ
Ασκήσεις για βελτίωση της αερόβιας ικανότητας σε όρθια θέση

Ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης
ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ

Ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης σε καθιστή θέση

ΓΙΑ ΠΙΟ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ
Ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης σε όρθια θέση

Διατάσεις (stretching) - ασκήσεις χαλάρωσης

Σας ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας!
Ποιοι είμαστε

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, ο κύριος επιστημονικός φορέας των ελλήνων πνευμονολόγων, στηρίζει σταθερά κάθε προσπάθεια για την εκπαίδευση ιατρών, ασθενών και κοινού σχετικά με γνωστές ή σπάνιες αναπνευστικές παθήσεις. Με τις παρεμβάσεις της βοηθά στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των ασθενών και του κοινού γύρω από τις πνευμονολογικές παθήσεις, τη σε βάθος κατάρτιση των μελών της και την ευχερέστερη άσκηση της πνευμονολογίας τόσο σε κρατικές δομές όσο και ιδιωτικά.  Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών, πριν από επτά χρόνια, χρηματοδότησε για ένα χρόνο, μια δοκιμαστική παρέμβαση για πνευμονική αποκατάσταση σε ασθενείς με διάμεσες πνευμονοπάθειες. Η προσπάθεια έφερε καρπούς, η πνευμονική αποκατάσταση είναι πια, στην Ελλάδα, σε έμπειρα χέρια, μια καλά δοκιμασμένη, ασφαλής και πολύ αποτελεσματική μέθοδος για διατήρηση ή βελτίωση της φυσικής κατάστασης σ’ αυτούς τους ασθενείς και η εμπειρία που αποκτήθηκε έκτοτε κατά την εφαρμογή της οδήγησε και στη δημιουργία αυτών των βίντεο με τα συνοδευτικά φυλλάδια.

Η δημιουργία των βίντεο και των συνοδευτικών φυλλαδίων πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (Πρόεδρος: Στέλιος Λουκίδης, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Υπεύθυνοι Ομάδας Εργασίας των Διαχύτων Διαμέσων Πνευμονοπαθειών 2020-2023: Κατερίνα Μαρκοπούλου, Διευθύντρια ΕΣΥ, Νοσ. Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη, Αργύρης Τζουβελέκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, με συντονιστή της Ομάδας τον κ. Τζανάκη, Καθηγητή Πνευμονολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης) με την υποστήριξη της Εταιρείας Boehringer Ingelheim.

Σχεδιασμός και υλοποίηση προγράμματος άσκησης: Κωνσταντίνα Δίπλα, Ανδρέας Ζαφειρίδης, Εργοφυσιολόγοι, Καθηγητές ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ. Συνεργάτες: Στέλλα Κρητικού, Ph.D.c Ιωάννης Γκαλγκουράνας, M.Sc.

Θερμές ευχαριστίες στην κα Ελένη Σταμούλη και τον κ. Δημήτρη Ασβεστά, που πάσχουν από πνευμονική ίνωση και εκτέλεσαν με εξαιρετική ικανότητα (θαυμαστές επιδόσεις) το πρόγραμμα μπροστά στην κάμερα.

Μια πρωτοβουλία της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας
epe_logo_ed_white
Με την ευγενική χορηγία της φαρμακευτικής εταιρείας
BOH_LOGOw